2 weeks ago
10
ARTICLE AD BOX
ଲେହ: କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଲଦାଖର ଭବିଷ୍ୟତ ବିକାଶ, ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟର ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବ୍ୟାପକ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୭୧ ଭଳି ବିଶେଷ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସୁରକ୍ଷା ଲଦାଖକୁ ମିଳିବ କି ନାହିଁ, ତାହାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ବଢ଼ିଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଜମି, ଚାକିରି ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସୁରକ୍ଷା ସହ ବିକାଶରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରାଯାଇପାରେ।
୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର ପୁନର୍ଗଠନ ପରେ ଲଦାଖକୁ ପୃଥକ୍ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା। ଏହା ପରଠାରୁ ଲଦାଖର ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପଦ, ଜମି ଓ ନିଯୁକ୍ତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦାବି କରିଆସୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏଭଳି ସୁରକ୍ଷା ନ ଥିଲେ ବାହାର ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ିବା ସହ ସ୍ଥାନୀୟ ପରିଚୟ ଓ ପରିବେଶ ଉପରେ କୁପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୭୧କୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ସମ୍ବିଧାନର ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ନାଗାଲାଣ୍ଡ, ମିଜୋରାମ, ସିକ୍କିମ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଗୁଜରାଟ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ତେଲେଙ୍ଗାନା, କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ରାଜ୍ୟକୁ ସେମାନଙ୍କର ଭୌଗୋଳିକ, ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ବିଶେଷ ଅଧିକାର ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଛି। ଲଦାଖ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେହି ଧରଣର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଦୀର୍ଘଦିନର ଦାବି ପୂରଣ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଆଲୋଚନା ହେଉଛି।
ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଲଦାଖର ସର୍ବାଙ୍ଗୀଣ ବିକାଶ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଯୋଜନା ଉପରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ସଡ଼କ, ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ବିକାଶକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇପାରେ। ସେଥି ସହ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରାଯାଉଛି।
ତେବେ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୭୧ ଅଧୀନରେ ଲଦାଖକୁ ବିଶେଷ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଔପଚାରିକ ଘୋଷଣା କରାଯାଇନାହିଁ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଷଷ୍ଠ ଅନୁସୂଚୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଜମି, ଚାକିରି, ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସୁରକ୍ଷା ଦାବି କରୁଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଲଦାଖର ପ୍ରଶାସନିକ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଭର କରିବ।
